Khám phá đặc sản Sơn La

16 April


Sơn La là một tỉnh miền núi Tây Bắc có phong cảnh hoang sơ, núi non hùng vĩ. Đến du lịch Sơn La, du khách sẽ được tận mắt ngắm nhìn những thửa ruộng bậc thang, những cao nguyên rộng lớn chìm trong màn sương sớm. Sơn La hấp dẫn du khách không chỉ bởi phong cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp mà còn bởi những món ăn mang đậm hương vị núi rừng Tây Bắc. Trong bài viết này, chúng ta hãy cùng myyho.com khám phá những món ăn nổi tiếng tại Sơn La cực kỳ hấp dẫn nhé.




Pa pỉnh tộp

Món ăn lạ tai này có tên dễ gọi hơn là cá gập nướng, gốc của người Thái. Pa pỉnh tộp – đặc sản Sơn La – có thể dùng nhiều loại cá để chế biến. Cá chép, cá trắm hoặc cá trôi chỉ cần vài lạng là ngon ăn. Cá được mổ dọc sống lưng, bỏ mật và nhồi gia vị như gừng, xả, ớt tươi, rau mùi, rau thơm, hành tươi, húng, đặc biệt là mắc khén vừa tăng sự đậm đà vừa khử tanh.


Cá ngấm đều, người làm gập đôi, dùng tre kẹp chặt và nướng cá trên than hồng chứ không xiên hay để thẳng con như những nơi khác. Cá gập nướng chưa ăn đã nghe mùi thơm tỏa khắp với vị mắc khén đặc trưng núi rừng. Cho vào miệng rồi thấy rõ vị ngọt lành, thơm nóng, lại đậm đà, cay dịu trên từng tế bào lưỡi.



Nậm pịa

Đến Sơn La, bạn sẽ được thưởng thức món ăn hoang sơ vào bậc nhất của núi rừng, đó là nậm pịa. Nậm pịa nhìn không ngon mắt. Nguyên liệu chính của món này là nội tạng các loài vật ăn cỏ bao gồm dạ dày, tiết, lòng, tim gan, phèo phổi thập cẩm phế lù đem ninh nhừ. Ngoài ra còn một thành phần rất đặc biệt nữa đó chính là pịa. Pịa là phần dịch (phân non) nằm giữa đoạn dạ dày và ruột già. Nếu bạn từng biêt đến món phèo lợn thì hẳn sẽ dễ dàng hình dung được cách lấy pịa của người Thái.


Nậm pịa món ngon Sơn La không phải là một món dễ ăn cho người mới thử. Nó có vị đắng của lá mắc khẹt, lòng và pịa cũng đắng, tuy nhiên sau khi ăn sẽ để lại vị ngọt trong cuống họng. Nậm pịa có tác dụng giải rượu rất tốt. Hơn nữa, đã ghé Sơn La thì cũng nên làm miếng nậm pịa coi như không phí dịp được trải nghiệm ẩm thực.



Rêu đá

Muốn ăn rêu sạch, non phải chọn nơi nước suối chảy xiết, có nhiều tảng đá to (nơi rêu bám vào để phát triển). Rêu được bắt thành từng dây dài, tùy từng khúc suối sâu hay nông mà có màu xanh lục hay xanh non. Rêu được bỏ vào rổ, giặt qua nước suối nhằm loại bỏ cát hoặc chất bẩn, bỏ lên một tảng đá to, có mặt bằng phẳng rồi dùng một khúc gỗ to để đập. Sơ chế rêu cũng đòi hỏi phải có tính kiên nhẫn vì phải giặt và đập rêu tới vài lần mới sạch. Cả một rổ rêu đá lúc này chỉ còn đủ dùng trong một bữa. Màu rêu đá xanh đậm, sờ vào mềm và mát như lụa.


Rêu đã làm sạch được tẩm ướp gia vị. Đó là tỏi thái mỏng, muối, mì chính, cộng thêm hành và chút mỡ lợn rồi trộn đều, dùng lá dong gói thành nhiều lớp buộc chặt lại. Thông thường món ăn này được làm vào buổi tối vì đó là lúc có mặt đông đủ mọi thành viên trong gia đình. Bên bếp lửa bập bùng, họ vừa nấu cơm, vừa vùi rêu vào than hồng. Lớp lá dong bén lửa bốc lên mùi cay cay, thơm thơm. Đợi đến khi lớp lá bên ngoài chuyển thành màu đen, họ mới bóc từng lớp lá ra. Mùi tỏi và hành quyện với mùi nồng nồng của rêu đá tạo nên một hương vị rất riêng. Rêu giờ đây giống như món tảo biển có vị ngầy ngậy, mềm mềm, ngon mà không ngấy.



Nộm Da Trâu

Món nộm da trâu là món đặc sản Mộc Châu Sơn La vô cùng hấp dẫn và ấn tượng. Nộm da trâu giòn có vị thanh, đặc biệt hấp dẫn ở những thứ gia vị ăn kèm với món nộm da trâu Sơn La này. Thưởng thức món nộm da trâu, tận hưởng vị cay, mùi thơm của các loại gia vị mới thất hết được những nét tinh túy trong nghệ thuật ẩm thực Tây Bắc. đến với mộc châu mà không thưởng thức đặc sản này thì coi như chưa từng đến nơi đây.



Ốc đá Suối Bàng

Nếu bạn có dịp về Suối Bàng (huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La) vào thời điểm từ tháng Tư đến cuối tháng Tám, tức là vào mùa mưa, thì bạn là người may mắn. Bởi đây đúng vào mùa có ốc. Và sẽ may mắn hơn nữa nếu bạn được cùng đi bắt ốc cùng bà con Suối Bàng.Những ngày mưa không đi nương được, ngồi bên đĩa ốc nóng là tuyệt với nhất. Món này ở đây là đặc sản, giá từ 25 đến 40 ngàn đống/kg. Những ngày mưa, có ốc người ta rủ nhau đi bắt đông lắm, nhiều người bỏ cả việc để đi bắt ốc về ăn.



Rau Cải Mèo Mộc Châu

Ở Miền Bắc Việt Nam, cứ mỗi khi vào dịp mùa đông thì du lịch các tỉnh Đông, Tây Bắc của Việt Nam đều phát triền như Hà Giang, Cao bằng, Bắc Cạn, Sapa, Mai Châu Mộc Châu … trong số đó, các tỉnh đều có những đặc sản riêng biệt từng địa phương, nhưng chắc có lẽ Rau Cải Mèo rất quen thuộc với các vùng đất nơi đây, vì rau cải mèo rất ưa thời tiết mát mẻ và không khí lạnh vì thế rau cải mèo trồng được quanh năm ngày tháng, khi lên đến Sapa hay mộc châu, tôi tin chắc rằng bữa ăn hàng ngày của các bạn chắc chắn ít nhất 1 bữa sẽ có rau cải mèo, ăn rất ngọt đậm hương vị vùng cao trong thời tiết mát lạnh.


Rau cải Mèo của Mộc Châu hay Sapa được người dân địa phương chế biến bằng nhiều cách: xào, nấu, luộc hoặc dùng để ăn lẩu. Thông thường, chế biến một cách đơn giản nhất, chỉ cần thái nhỏ, đập gừng đổ nước vào đun sôi là có một bát canh mát, rất hợp cho thực khách uống rượu khi lên vùng cao trong thời tiết mùa đông giá lạnh.



Khoai Sọ Mán


Với vùng đất là Tây Bắc của Việt Nam như mộc châu thì nơi đây phát triển kinh tế rât khó khăn, không giống như các vùng xuôi hay giáp biển, vì vậy kinh tế của người dân nơi đây phần lớn là làm nương rẫy, trồng trọt chăn nuôi, vì thế rau củ quả ở đây rất nhiều và sạch, trong số đó có món Khoai Sọ Mán được chế biến rất ngon và cũng là đặc sản khét tiếng ở nơi đây mà mỗi lần du khách đến nơi đây đều thưởng thức ít nhất 1 lần trong bữa ăn du lịch của mình.


Khoai sọ mán có nguồn gốc, hình thù, màu sắc không giống các loại khoai sọ khác. Theo nhiều người thì có khi mua khoai về trồng ở vùng khác có khi cũng không có củ, chỉ người Dao Mộc Châu trồng mới được, và cũng chỉ người Dao một số nơi như: Chiềng Sại, Chiềng Chung… trồng mới cho năng suất và chất lượng. Không biết có phải thế không mà đi nhiều nơi, nhìn thấy và ăn nhiều loại khoai sọ, chẳng đâu thấy khoai sọ mán giống ở Mộc Châu.



Cá Suối Chiên Giòn hoặc nướng

Ở Việt Nam, đối với tất cả các nơi có đồi núi, sông suối thì nơi đó có đặc sản là Cá Suối, đồng cảnh như vậy Mộc Châu là nơi cũng có rất nhiều con suối đẹp và thơ mộng có những chú cá bơi lượn khắp con suối, người dân nơi đây họ đánh bắt để làm lương thực cải thiện bữa ăn hàng ngày, Tại Sao lại gọi là cá suối ta chỉ cần hiểu qua loa, con cá sống ở Suối nên người ta gọi chung là Cá Suối, cá suối có rất nhiều cách ăn, tùy từng khẩu vị của mỗi người những chắc có lẽ cá suối mà ăn với lá lốt chấm mắm thì hơn cả tuyệt vời, các bạn đừng bỏ qua cách ăn này nha.



Xôi Ngũ Sắc

Xôi ngũ sắc là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ của dân tộc Tày, Thái,… là đặc sản của người dân Tây Bắc. Xôi nếp dẻo thơm với năm loại màu sắc tươi mới tượng trưng cho ngũ hành, làm nên sự tươi tốt của Thiên-Địa-Nhân.


Cách làm xôi ngũ sắc:
  • Bước 1: Nghệ tươi sau khi giã nhuyễn đổ thêm khoảng 1lít nước lọc, lọc lấy nước vàng và bỏ bã đi.Lá cẩm cắt thành khúc rồi cho vào nồi, thêm 1lít nước lọc và đun sôi trong khoảng 10 phút. Khi đó nước sẽ nhuộm màu tím của lá cẩm, lọc lấy phần nước màu tím còn bỏ lá đi.Lá dứa cho vào máy xay sinh tố xay nhuyễn, đổ vào 1 lít nước lọc, lọc lấy nước cốt màu xanh qua rây, bỏ bã đi.
  • Bước 2: Lấy 1 bát đựng gấc, thêm chút rượu trắng vào, dùng tay đeo bao ni long bóp thật kỹ đến khi tách hết phần thịt gấc ra khỏi hạt, bỏ hạt đi.
  • Bước 3: Chia phần gạo nếp đã ngâm qua đêm làm 5 phần. Cho mỗi phần ngâm vói một loại nước (nước lá cẩm, nước lá dứa, nước nghệ), 1 thìa canh nước cốt dừa, 1 thìa cà phê đường và 1 thìa cà phê muối. Ngâm trong khoảng 3 giờ thì ta được 3 loại màu.Còn một phần trộn đều với thịt gấc thêm 1 thìa cà phê muối trộn đều, một phần giữ nguyên và cũng thêm muối.
  • Bước 4: Sau khi ngâm, cho gạo nếp vào nồi đồ xôi, để lửa lớn để hạt gạo nếp được nở chín đều. Sau 30 phút dùng đũa để xới tơi, nếu thấy xôi có vẻ khô thì có thể rưới thêm chút nước lên trên.


Bê Chao

Trong số những món chế biến từ thịt bê thường thấy thì cách làm bê chao Mộc Châu có lẽ là đơn giản nhất, nhưng lại có hương vị thuộc hàng đặc sản.Những miếng thịt bê xắt con chì, tẩm ướp gia vị, gừng, sả chuẩn bị sẵn, bếp được vặn to lửa cùng chảo dầu nóng sôi sùng sục đang sẵn sàng để cho ra mẻ bê chao đầu tiên. Tiếng thìa đảo, cay nồng của gừng, mùi thơm lừng của thịt, tỏa lan điếc mũi khiến bạn không thể cầm lòng được.


Cơm lam

Đây là món ăn khá phổ biến và quen thuộc ở vùng núi Tây Bắc. Để nấu được cơm lam ngon, thì nguyên liệu phải được chế biến từ gạo nương, nhưng ngon nhất vẫn là gạo cẩm và nếp cái hoa vàng.
Cách nấu cũng rất đơn giản. Cho thêm muối và rừng ủ qua 1 đêm rồi đem đãi sạch, sau đó cho vào ống tre, thêm lượng nước vừa đủ, rồi bịt ống tre lại bằng lá chuối và đem lên bếp nấu.


Khi ăn, người ta tách nhẹ từng phần tre bó chặt vào từng cây cơm trắng nõn. Mùi thơm của gạo nếp nương mới, lẫn với chút hương vị của tre, của khói bếp, làm cho cơm mang đậm vị của núi rừng. Cơm có thể ăn cùng với muối hay chấm chẩm chéo, chắc chắn sẽ làm bạn nhớ mãi.

Nguồn ảnh từ Facebook: Hằng Hồ
Được viết bởi: Bùi Ly

Cùng chủ đề

logoweb